Agadir

Agadir

1236
Widok na Agadir
Widok na Agadir

Agadir leży w południowo-zachodniej części kraju, nad brzegiem Oceanu Atlantyckiego. W języku berberyjskim Agadir oznacza „umocnioną góra”, co świadczy o pierwotnym wojskowym charakterze miasta. W Agadirze żyje mniej więcej 700 tysięcy ludzi, jeśli dodać do tego mieszkańców miast Inezgane i Ait Melloula, to uzyskujemy 850 tysięcy mieszkańców.

Miasto wyróżnia się bardzo korzystnym położeniem geograficznym. Od upalnych pustynnych wiatrów Agadir chronią wysokie góry Atlas. Malownicze wybrzeże i przepiękne piaszczyste plaże, otoczone zielenią eukaliptusów i sosen, bogata miejska zabudowa i rozwinięta turystyczna infrastruktura – wszystko to sprawia, że Agadir ma prawo uchodzić za najatrakcyjniejszy morski kurort Maroka.

Historia Agadiru

Historycy są przekonani, że osadnictwo w miejscu współczesnego Agadiru zapoczątkowali Fenicjanie. Pojawili się w dzisiejszym Maroku ok. 1000 lat p.n.e. i zaczęli zakładać faktorie wzdłuż wybrzeży. Ten fenicki ośrodek był najprawdopodobniej niewielką osadą rybacką i pozostawał taką aż do 1505 roku, czyli do przybycia Portugalczyków. Na wzniesieniu dominującym nad zatoką wybudowali kasbę, a w obrębie jej murów wytyczyli sieć uliczek z zabudową mieszkaniową i sukami. W okresie panowania króla Manuela I Szczęśliwego osada bardzo szybko przekształciła się w ważny port etapowy na kwitnącym wówczas szlaku żeglugowym łączącym Europę i Afrykę.

Portugalczycy nie panowali jednak długo w Agadirze. Już w 1551 roku musieli oddać miasto Wattasydom. Po nich rządy objęli (w mieście, a następnie w całym Maroku) Sadyci, którzy na podbój kraju wyruszyli ze swojego rodzinnego gniazda, jakim było Tagmadert w dolinie Drâa.

W 1731 roku potężne wstrząsy sejsmiczne omalże nie zrównały miasta z ziemią. Mury legły w gruzach, a poważne nadwerężenie całej infrastruktury doprowadziło do długoletniej zapaści.

Zwiedzanie Agadiru

Ruiny twierdzy, Agadir
Ruiny twierdzy, Agadir

Jedyną pozostałością dawnego Agadiru są ruiny saadyckiej kasby (z 1541 roku) górującej około 250 m nad miastem. Twierdza ta bardzo ucierpiała na skutek licznych trzęsień ziemi, dlatego do naszych dni zachował się jedynie jeden z odcinków muru obronnego, odrestaurowany w latach sześćdziesiątych XX wieku. Jednak twierdzę należy koniecznie obejrzeć, chociażby dlatego, że roztacza się stąd naprawdę wspaniały widok na całe miasto.

Obecnie podziwiane miasto jest całkowicie nowoczesne. Powstało po kolejnej katastrofie sejsmicznej, najgorszej w historii kraju. Trzęsienie ziemi z 1960 roku obróciła miasto w perzynę. To właśnie ów kataklizm sprawił, że Agadir zupełnie nie przypomina innych marokańskich miast – nie ma w nim medyny ani Nowego Miasta. Większość zabudowy miasta pochodzi z lat sześćdziesiątych XX wieku, i także nieco późniejszych. W wzdłuż wybrzeża wzniesiono oślepiająco białe gmachy zazwyczaj przeznaczone na hotele. Ciągną się one kilometrami wzdłuż złocistych, piaszczystych plaż, których Agadir ma ponad 10 km. Na ogół są to plażę bardzo szerokie i zazwyczaj mało zatłoczone. Tam, gdzie nie ma hoteli, rosną zagajniki sosnowe, eukaliptusowe i tamaryszkowe nasycające powietrze silnym aromatem. Do najładniejszych plaż poza miejskimi zaliczają się także Taghazout, Timzguida i Imouran – położone tuż na północ od miasta. Wybrzeże atlantyckie jest generalnie spokojne, z czego najbardziej cieszą się przybywający tutaj licznie miłośnicy skuterów wodnych, żeglarze i windsurferzy. Większość miejskich kwartałów ma charakter mieszkaniowy. Dla turystów zjeżdżających się do miasta urządzono strefę – Secteur Touristique. Rozciąga się ona wzdłuż Corniche d’Agadir, najważniejszej promenady wytyczonej wzdłuż plaż. Ta wspaniała arteria łączy marinę oraz dwa główne porty (jeden rybacki, drugi wyspecjalizowany w dystrybucji świeżych warzyw i owoców, zwłaszcza cytrusowych) z przeciwległym krańcem zatoki.

W kwartałach położonych nad morzem znajduje się najlepsza baza hotelowa i wypoczynkowa. Serce Agadiru tak naprawdę bije właśnie w owych kwartałach. Rozciągają się dalej od wybrzeża, ale w odległości krótkiego spaceru od Corniche d’Agadir.

Jardin de Olhao, Agadir
Jardin de Olhao, Agadir

Między siedzibami rozmaitych oficjalnych instytucji urządzono uroczy park-ogród Jardin de Olhão. Na parkowych terenach działa Muzeum Pamięci poświęcone ofiarom katastrofy z 1960 roku i wysiłkowi likwidowania jej skutków. Placówka składa się z trzech części. W pierwszej wyeksponowano zdjęcia Agadiru sprzed trzęsienia ziemi. W drugiej, niejako w opozycji do pierwszej, pokazano zdjęcia dzisiejszego miasta, nieomal niemożliwe do porównania. Trzecia, najbardziej poruszająca, prezentuje gazetowe wycinki ilustrujące ogrom zniszczeń, opisujące cierpienia ludności, akcję ratunkową oraz trudne życie na gruzach po katastrofie. Muzeum pokazuje też, jak miasto powoli oswajało się z kataklizmem i jak prowadziło odbudowę.

Bulwar Muhammada V, Agadir
Bulwar Muhammada V, Agadir

Nieomal równolegle do Corniche d’Agadir poprowadzono Boulevard Mohammed V. przy bulwarze zlokalizowano modne restauracje oraz kilka ciekawych obiektów, w tym także scenę teatralną pod gołym niebem – Théâtre de Plein-Air, w którym latem regularnie urządza się rozmaite ciekawe imprezy teatralne i muzyczne.

Niedaleko na północ od plenerowego teatru rozciąga się Dolina Ptaków (Vallée des Oiseaux). Dolina jest zarazem parkiem i zoo.

Przy bulwarze Muhammada V, na południe od Doliny Ptaków działa (otwarte 29 lutego 2000 r.) Muzeum Dziedzictwa Berberyjskiego. Upamiętnia wprawdzie dzień kataklizmu sprzed czterdziestu lat, ale poświęcone jest także społecznościom berberyjskim – agadirskim oraz tym od stuleci żyjącym w dolinie Souss (Wadi Sus) i na obrzeżach Sahary.

Przy południowym odcinku bulwaru Muhammada V znajduje się Pałac królewski. Jest to agadirska rezydencja rodziny królewskiej. Nie jest udostępniana dla zwiedzających. Wejść można tylko do pięknego ogrodu.

Polizzi Medina, Agadir
Polizzi Medina, Agadir

Mniej więcej 4 km na południe od śródmieścia Agadiru, przy drodze do Inezgane, znajduje się współczesna medyna zwana Polizzi Medina lub La Médina d’Agadir. Powstała według planów włoskiego architekta Coca Polizziego po trzęsieniu ziemi w 1960 roku. Projektant zadbał, by wyglądała jak tradycyjna medyna, łącznie z czerwonym murem z bloków suszonej gliny. Za nim powstał labirynt uliczek, domy mieszkalne i suki. Realizację owego projektu uznano powszechnie za wielki sukces. Dzisiaj działają w tym miejscu warsztaty rękodzielnicze, suki z ozdobami i biżuterią, a także kawiarnia w stylu mauretańskim. Czynna jest również wystawa o rzemieślniczych tradycjach Maroka.

W Agadirze można znaleźć wszystkie rodzaje atrakcji charakterystyczne dla turystycznych miejscowości Wschodu: spacery na wielbłądach i koniach, palenie fajki wodnej, połów ryb, gra w golfa i tenisa, dyskoteki, festiwale, koncerty… itd., itd. Miłośnikom zakupów miasto również przypadnie do gustu – liczba butików i sklepów z rozmaitymi pamiątkami, nawet jak na arabskie standardy, jest naprawdę imponująca.

Wokół Agadiru

Bezpośrednie sąsiedztwo miasta także jest dość ciekawe. Nieomal do wszystkich miejsc prowadzą trakty obsadzone endemicznymi arganiami (żelazodrzew, olejara żelazna, tłuścianka żelazna, drzewo arganowe; gatunek drzewa z monotypowego rodzaju Argania z rodziny sączyńcowatych). To dość nieatrakcyjnie wyglądające drzewo rodzi owoce, z którego poestek tłoczy się złocisty olej. Stosowany jest w marokańskiej kuchni, ale trafił także do branży kosmetycznej i do gabinetów masażu. Poza granicami Agadiru w krajobrazie królują wioski ocieniane drzewami oliwnymi, gajami drzew cytrusowych i migdałowców, które w porze kwitnienia zamieniają okolicę w krainę wszelkich możliwych odcieni różu.

Inezgane, 13 km od Agadiru
Inezgane, 13 km od Agadiru

Około 13 km na południe od śródmieścia Agadiru leży Inezgane, autentyczne marokańskie miasteczko, które nie jest, na szczęście, atrakcją turystyczną. Niepozorna berberyjska osada wyrosła na tętniące życiem skupisko domów, meczetów i suków. Warto wybrać się tam zwłaszcza we wtorek. Wówczas nieomal wszyscy mieszkańcy i przybysze z okolic miasteczka wylegają na ulice, by zaopatrzyć się w rozmaite produkty albo zbyć swoje własne.

Miejscowość słynie zwłaszcza ze srebrnej biżuterii, przede wszystkim naszyjników, bransoletek i broszek. Berberyjki najczęściej noszą ozdoby parami. Oprócz biżuterii można się tutaj zaopatrzyć także w wyroby ceramiczne z charakterystycznym dla regionu deseniem geometrycznym, w szafran i kurkumę, tekstylia, wyroby z drewna i skóry, a także warzywa i owoce, które wydaje w ogromnej obfitości żyzna nadbrzeżna nizina.

PODZIEL SIĘ